สารสกัดขิงกับอาการคลื่นไส้: หลักฐานต่างกันตามสาเหตุและรูปแบบ

คืออะไร และต่างจากวัตถุดิบชื่อใกล้เคียงอย่างไร

เหง้าขิง Zingiber officinale มีสารหลายกลุ่ม เช่น gingerols และ shogaols ซึ่งองค์ประกอบเปลี่ยนตามการเตรียม สารสกัดที่ไม่ระบุสัดส่วนจึงไม่เท่ากับผงขิงหนึ่งกรัม

นอกจากการแยกผงกับสารสกัด ควรดูขิงสด ขิงแห้ง และความร้อนที่ใช้ในการผลิต เพราะงานที่ระบุรูปเตรียมหนึ่งแบบไม่สามารถรับรองทุกสูตรที่มีกลิ่นหรือรสขิงได้ การระบุ gingerols ช่วยบอกมาตรฐานบางส่วน แต่ยังไม่ใช่เหตุให้รวมผลของทุกกลุ่มอาการเข้าด้วยกัน

อ้างอิง NIH NCCIH: Ginger — Usefulness and SafetyNIH ODS: Botanical Dietary Supplements — รูปแบบสารสกัดและมาตรฐาน

ประโยชน์ที่ถูกศึกษาและความหมายของกลไก

เรื่องที่ศึกษามากคืออาการคลื่นไส้อาเจียน แต่สาเหตุของคลื่นไส้แต่ละชนิดต่างกัน ผลในหญิงตั้งครรภ์ไม่ใช่คำตอบของเมารถ คลื่นไส้หลังผ่าตัด หรือเคมีบำบัด

อ้างอิง NIH NCCIH: Ginger — Usefulness and SafetyVutyavanich et al. (2001): การทดลองขิงกับคลื่นไส้อาเจียนระหว่างตั้งครรภ์

งานในคนบอกอะไร

งานสุ่มที่เชียงใหม่รับหญิงตั้งครรภ์ 70 คนที่อายุครรภ์ไม่เกิน 17 สัปดาห์ ให้ขิงรับประทาน 1 กรัม/วันหรือยาหลอกเพียง 4 วัน คะแนนคลื่นไส้และจำนวนอาเจียนลดมากกว่าในกลุ่มขิง เป็นข้อมูลระยะสั้นและอยู่ในการดูแลฝากครรภ์

งานหญิงตั้งครรภ์ให้ผู้เข้าร่วมบันทึกความรุนแรงคลื่นไส้และจำนวนอาเจียนก่อนและระหว่างการรับประทาน ข้อได้เปรียบคือมีการสุ่มและยาหลอก แต่ระยะให้ขิงเพียงสี่วันและผู้เข้าร่วมเป็นหญิงที่อยู่ในเกณฑ์การศึกษาจึงไม่ตอบความเสี่ยงทุกไตรมาส การใช้ระหว่างตั้งครรภ์ควรอาศัยการดูแลและข้อมูลสูตรเฉพาะ

อ้างอิง Vutyavanich et al. (2001): การทดลองขิงกับคลื่นไส้อาเจียนระหว่างตั้งครรภ์NIH NCCIH: Ginger — Usefulness and Safety

ข้อจำกัดและสิ่งที่ยังสรุปไม่ได้

ตาม NCCIH หลักฐานชี้ว่าขิงอาจช่วยคลื่นไส้อาเจียนจากการตั้งครรภ์ ขณะที่งานเมารถส่วนใหญ่ไม่พบผลและบริบทเคมีบำบัดหรือหลังผ่าตัดยังไม่แน่นอน จึงไม่ควรกล่าวว่าขิงแก้คลื่นไส้ได้ทุกสาเหตุ

หากต้องการใช้กับเมารถ ไม่ควรนำงานแพ้ท้องมาแทน เพราะการกระตุ้นอาการเกี่ยวข้องกับคนละสถานการณ์ เช่นเดียวกับการใช้ร่วมการรักษามะเร็งที่ต้องตรวจยาร่วมและแผนยากันอาเจียน การมีผลในบริบทหนึ่งไม่ได้หมายความว่าสามารถลดขนาดยามาตรฐานในอีกบริบทได้

อ้างอิง Vutyavanich et al. (2001): การทดลองขิงกับคลื่นไส้อาเจียนระหว่างตั้งครรภ์NIH NCCIH: Ginger — Usefulness and Safety

ขนาดที่ศึกษาไม่ใช่ปริมาณที่ทุกคนควรเสริม

1 กรัม/วันในงานข้างต้นเป็นขิงที่เตรียมสำหรับทดลอง ไม่ใช่สารสกัด 1 กรัมทุกรูปแบบ และระยะ 4 วันไม่ใช่หลักฐานให้ใช้ต่อเนื่องตลอดครรภ์ ควรตรวจสารมาตรฐานและความเหมาะสมเป็นรายกรณี

ขนาดในการทดลองมีไว้บอกเงื่อนไขที่ทำให้ได้ผลนั้น ไม่ใช่ RDA หรือ AI และไม่ใช่ค่า UL การไม่มีเพดานที่ใช้ได้กับวัตถุดิบนี้ไม่ได้แปลว่ารับได้ไม่จำกัด

อ้างอิง Vutyavanich et al. (2001): การทดลองขิงกับคลื่นไส้อาเจียนระหว่างตั้งครรภ์NIH NCCIH: Ginger — Usefulness and SafetyNIH ODS: Botanical Dietary Supplements — รูปแบบสารสกัดและมาตรฐาน

ความปลอดภัย ยา และกลุ่มที่ต้องระวัง

อาการที่พบได้คือแสบร้อนกลางอก ระคายท้อง ท้องเสีย และระคายปาก ผู้ใช้ยาประจำควรตรวจสูตรกับผู้ดูแล หญิงตั้งครรภ์ที่อาเจียนมากจนกินน้ำไม่ได้ควรรับการประเมิน ไม่เพิ่มสารสกัดแทนการดูแล

การศึกษาขิงในหญิงตั้งครรภ์อยู่ในบริบทการคัดเลือกและติดตาม ไม่ใช่การรับรองผลิตภัณฑ์ที่อาจมีสารอื่นร่วม ผู้ตั้งครรภ์ควรตรวจส่วนประกอบทั้งหมด เพราะคำว่าขิงบนหน้าผลิตภัณฑ์ไม่ได้บอกว่ามีสมุนไพรหรือสารกระตุ้นอื่นหรือไม่ และการมีผลช่วยอาการระยะสั้นไม่ได้แทนการประเมินอาเจียนที่รุนแรง

สำหรับคนที่ใช้ยาประจำ ประเด็นสำคัญคือส่งสูตรจริงให้ผู้รักษาหรือเภสัชกรตรวจ ไม่คาดเดาว่าการใช้ขิงเป็นเครื่องปรุงอาหารกับสารสกัดเข้มข้นมีขนาดได้รับเหมือนกัน ข้อมูลการใช้ในอาหารช่วยบอกประวัติการสัมผัส แต่ไม่ให้คำตอบปฏิกิริยากับยาที่ทุกขนาด

อ้างอิง NIH NCCIH: Ginger — Usefulness and Safety

อ่านฉลากให้ตรงกับสารที่กำลังเปรียบเทียบ

เริ่มตรวจจากข้อมูลต่อหนึ่งหน่วยบริโภค แล้วดูจำนวนหน่วยต่อวัน ข้อมูลที่ควรมีก่อนเทียบงานวิจัยของวัตถุดิบนี้ ได้แก่

ตัวเลขบนฉลากอาจระบุสารสกัดและปริมาณเทียบเท่าเหง้าแห้งทั้งสองแบบ ควรอ่านว่าแต่ละตัวคืออะไร ไม่บวกสองตัวเลขเป็นปริมาณที่ได้รับรวม และไม่เทียบสารสกัดหนึ่งกรัมกับผงหนึ่งกรัมโดยตรง หากต้องการใช้ตามงานเฉพาะควรถามรายละเอียดมาตรฐานแทนการเลือกขนาดสูงสุด

• หาว่าเป็นผงเหง้าหรือสารสกัด
• ตรวจ gingerols/shogaols ที่ระบุจริง
• แยกขนาดต่อเม็ดจากต่อวันและสารแก้คลื่นไส้ร่วมสูตร

อ้างอิง NIH ODS: Botanical Dietary Supplements — รูปแบบสารสกัดและมาตรฐาน

นำข้อมูลนี้ไปตัดสินใจอย่างไร

ควรเริ่มจากชนิดของอาการคลื่นไส้ที่ต้องการดูแล หลักฐานของขิงมีประโยชน์เฉพาะคำถามและสูตร ไม่ใช่การรับรองวัตถุดิบทุกความเข้มข้น

หากผู้ผลิตกล่าวอ้างว่าได้ขิงหลายเท่าของเหง้าสด ควรตรวจว่าตัวเลขเทียบเท่านั้นบอกมวลตั้งต้นหรือสารมาตรฐาน และไม่ใช้เป็นเหตุว่าต้องให้ผลดีกว่าผงขิงในงานคลินิก การเลือกตามเป้าหมายควรเริ่มจากหลักฐานของชนิดคลื่นไส้ที่ตรง แล้วจึงดูสูตร ขนาด ระยะเวลา และข้อจำกัดการใช้ร่วมกัน ไม่เริ่มจากความเข้มข้นสูงที่สุด

อ้างอิง Vutyavanich et al. (2001): การทดลองขิงกับคลื่นไส้อาเจียนระหว่างตั้งครรภ์NIH NCCIH: Ginger — Usefulness and Safety