นิโคตินาไมด์: บีสามรูปไม่ทำให้หน้าแดงกับหลักฐานเฉพาะประชากร
นิโคตินาไมด์หรือ niacinamide เป็นรูปหนึ่งของวิตามินบี 3 และใช้สร้าง NAD/NADP ได้ แต่ต่างจาก nicotinic acid ในผลทางยาและมักไม่ทำให้หน้าแดงแบบเดียวกัน ไม่ควรใช้สองชื่อแทนกันเมื่อพูดเรื่องไขมันในเลือดหรือความเสี่ยง
ประเด็นที่ควรรู้
- นิโคตินาไมด์เป็นบี 3 คนละรูปกับ nicotinic acid และใช้หลักฐานลดไขมันแทนกันไม่ได้
- งาน 500 มก. วันละสองครั้งศึกษาเฉพาะผู้เคยเป็นมะเร็งผิวหนังความเสี่ยงสูง ไม่ใช่หลักฐานผิวขาว
- ข้อมูลการทาครีม niacinamide ไม่ยืนยันประสิทธิผลของการกิน และขนาดสูงยังต้องประเมินความปลอดภัย
รูปสารนี้คืออะไรและต่างจากรูปอื่นอย่างไร
ข้อมูล niacinamide ในครีมผิวและข้อมูลนิโคตินาไมด์แบบกินเป็นคนละเส้นทางใช้ งานที่พบผลเมื่อทาผิวจึงไม่ยืนยันว่ากินแล้วผิวขาวหรือลดสิว และการไม่ทำให้หน้าแดงไม่ได้แปลว่าไม่มีผลเสียเมื่อใช้สูง
หน้าที่ที่รองรับทางโภชนาการ
ไนอะซินเป็นชื่อรวมของรูปวิตามินบี 3 เช่น nicotinic acid และ nicotinamide ร่างกายใช้สร้าง NAD และ NADP สำหรับปฏิกิริยาที่เกี่ยวข้องกับพลังงานและการทำงานของเซลล์ รูปสารต่างกันมีฤทธิ์ทางยาและผลข้างเคียงต่างกัน จึงไม่ควรถือว่าปริมาณมิลลิกรัมเท่ากันจะให้ผลเดียวกัน
การได้รับไม่พออย่างรุนแรงทำให้เกิด pellagra ซึ่งมีผลต่อผิว ทางเดินอาหาร และระบบประสาท การป้องกันหรือแก้ภาวะขาดเป็นการใช้ทางโภชนาการที่ชัดเจน แต่ไม่ได้แปลว่าการเพิ่ม NAD ผ่านอาหารเสริมจะยืดอายุหรือเพิ่มสมรรถนะในคนที่ได้รับสารอาหารพอ
แหล่งอาหารและการประเมินว่าได้รับเพียงพอหรือไม่
เนื้อ ปลา ถั่ว และธัญพืชเป็นแหล่งไนอะซิน และร่างกายสร้างไนอะซินส่วนหนึ่งจากทริปโตเฟนในโปรตีนได้ นี่เป็นเหตุผลของหน่วย NE ที่รวมความสามารถให้ไนอะซิน ไม่ใช่คำแนะนำให้ซื้อทริปโตเฟนมาคำนวณแทนวิตามินตามสมการเอง
ภาวะขาดรุนแรงมักเกี่ยวข้องกับอาหารไม่พอหรือภาวะสุขภาพเฉพาะ ไม่วินิจฉัยจากผิวหมองหรือความเหนื่อย การเปลี่ยนผลเลือด NAD หรือไขมันต้องมีเป้าหมายทางคลินิกกำกับ และไม่ควรถือว่าค่าสูงขึ้นเป็นประโยชน์โดยไม่มีข้อมูลอาการหรือผลต่อโรค
งานวิจัยในคน: ประชากร ขนาด และผลที่วัด
การทดลอง phase 3 ในออสเตรเลียมีผู้เข้าร่วม 386 คนที่เคยเป็นมะเร็งผิวหนังชนิดไม่ใช่ melanoma อย่างน้อยสองครั้งในห้าปีก่อนหน้า ให้ nicotinamide 500 มก. วันละสองครั้ง เทียบยาหลอก 12 เดือน พบอัตรามะเร็งผิวหนังใหม่ลดลงในช่วงรับสาร
ผลเป็นการป้องกันการเกิดใหม่ในประชากรความเสี่ยงสูง ไม่ใช่การรักษามะเร็งหรือการป้องกันในคนทั่วไป และไม่ได้คงประโยชน์ชัดหลังหยุดเสริม งานนี้ไม่ตอบเรื่องผิวขาว สิว หรือการชะลอวัย และไม่ควรนำขนาด 1,000 มก. ต่อวันไปใช้เองเพราะต่างจากขนาดโภชนาการมาก
อ้างอิง NIH ODS: Niacin — Health Professional Fact SheetChen et al.: Nicotinamide for skin-cancer chemoprevention, randomized phase 3 trial (2015)
ผลที่ยังสรุปไม่ได้และการตีความที่ควรระวัง
การเพิ่ม HDL หรือเปลี่ยนตัวชี้วัด NAD ไม่ได้เท่ากับลดหัวใจขาดเลือด ชะลอวัย หรือเพิ่มความจำ ข้อมูลของ nicotinamide riboside และอนุพันธ์อื่นต้องแยกจาก nicotinamide และ nicotinic acid ไม่โอนผลด้วยการเรียกรวมว่าบี 3
งานทาผิวด้วย niacinamide มีเส้นทางใช้และความเข้มข้นต่างจากอาหารเสริมแบบกิน จึงไม่สามารถใช้คำว่าลดจุดด่างดำจากครีมมายืนยันผลของแคปซูล และงานป้องกันมะเร็งผิวหนังในผู้เสี่ยงสูงก็ไม่ตอบผลด้านความงามในประชากรทั่วไป
ปริมาณอ้างอิงไม่ใช่ขนาดรักษาหรือมวลวัตถุดิบ
Thai DRI 2563 สำหรับผู้ใหญ่ชายคือ 16 และหญิง 14 มก. NE ต่อวัน NE หรือ niacin equivalent รวมแหล่งไนอะซินและส่วนที่ร่างกายสร้างจากทริปโตเฟน จึงไม่ใช่คำแนะนำให้เสริมเพิ่มเท่าตัวเลขทั้งหมด และไม่ใช่หน่วยของน้ำหนักสูตรบีรวม
อ้างอิง กรมอนามัย: ปริมาณสารอาหารอ้างอิงที่ควรได้รับประจำวันสำหรับคนไทย พ.ศ. 2563 ตาราง 2–3 หน้า 440–441NIH ODS: Niacin — Health Professional Fact Sheet
ความปลอดภัยและการได้รับมากเกิน
Nicotinic acid ทำให้หน้าแดง ร้อน คัน และอาจทำให้ความดันต่ำ ขนาดทางยามีความเสี่ยงต่อตับ น้ำตาล และกรดยูริก ส่วน nicotinamide มักไม่ทำให้หน้าแดงแบบเดียวกัน แต่ขนาดสูงยังมีผลเสียทางทางเดินอาหารหรือตับได้ จึงไม่เรียกว่าปลอดภัยเพราะไม่ flush
UL สหรัฐฯ สำหรับไนอะซินจากอาหารเสริมและอาหารเติมวิตามินในผู้ใหญ่คือ 35 มก. ต่อวัน เกณฑ์นี้อาศัยอาการหน้าแดงและไม่ได้หมายความว่าขนาดรักษาโรคทุกชนิดห้ามเกิน แต่อาจใช้ได้เฉพาะภายใต้การดูแลและติดตาม ไม่ควรใช้ค่า UL เป็นเป้าหมายกินให้ถึง
ยา ภาวะสุขภาพ และการใช้หลายสูตรร่วมกัน
การใช้ nicotinic acid ขนาดทางยาร่วมยาลดไขมันหรือยาที่มีผลต่อตับต้องให้แพทย์ประเมิน ผู้เป็นเบาหวาน เกาต์ หรือโรคตับไม่ควรเริ่มขนาดสูงเอง การตรวจติดตามอาจรวมการทำงานตับ น้ำตาล และกรดยูริกตามบริบทการรักษา
ยา isoniazid และยาบางชนิดอาจกระทบเมแทบอลิซึมของไนอะซิน ผู้ใช้ยารักษาวัณโรคหรือมีโภชนาการไม่พอควรประเมินกับทีมรักษา การหยุดยาเองหรือใช้วิตามินแทนยาทำให้เป้าหมายการรักษาโรคเดิมเสียไป
อ่านฉลากให้ตรงกับรูปสารและสูตรที่ใช้
ฉลากควรระบุ nicotinamide หรือ niacinamide และปริมาณจริงต่อวัน ไม่ใช้ผล nicotinic acid เป็นหลักฐานลดไขมันของสูตรนี้ และไม่ใช้มวลบีรวมคาดเดานิโคตินาไมด์
หากอ้างงานป้องกันมะเร็งผิวหนัง ให้ตรวจว่าเป็นผู้มีประวัติมะเร็งผิวหนังความเสี่ยงสูงและขนาด 500 มก. วันละสองครั้งภายใต้การศึกษา ไม่ใช่หลักฐานให้คนทั่วไปซื้อสูตรผิวใช้เองหรือใช้แทนการป้องกันแดดและตรวจผิวตามจำเป็น
อ้างอิง NIH ODS: Niacin — Health Professional Fact SheetChen et al.: Nicotinamide for skin-cancer chemoprevention, randomized phase 3 trial (2015)
แหล่งอ้างอิง
- NIH ODS: Niacin — Health Professional Fact Sheet ↗
- Chen et al.: Nicotinamide for skin-cancer chemoprevention, randomized phase 3 trial (2015) ↗
- กรมอนามัย: ปริมาณสารอาหารอ้างอิงที่ควรได้รับประจำวันสำหรับคนไทย พ.ศ. 2563 ตาราง 2–3 หน้า 440–441 ↗
ปรับปรุงบทความเมื่อ 5 พ.ย. 2569 · วิธีจัดทำบทความและความหมายของวันที่
ใช้ประกอบความเข้าใจฉลากและหลักฐาน ไม่ใช่แผนการรักษาหรือคำแนะนำเฉพาะบุคคล ผู้ใช้ยา มีโรคประจำตัว ตั้งครรภ์ หรือให้นมบุตร ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเลือกใช้ผลิตภัณฑ์